Mitoloxía


Isto da atención selectiva é o que ten, que estes días teño o dial atencional posto de novo en modo estructuralista ON, mal que me pese. Será a proximidade de San Xoán e ler cousas que implican batallas a espada e árbores sagradas, o caso é que se me ven á cabeza de novo “A Ponla Dourada“, as chifladuras de Graves e Levis Strauss, así todo por xunto. É que realmente, a idea dun antigo culto paneuropeo, que deixa os seus rastros ao longo da historia, impregnando incluso o catolicismo nunca ben asumido por estes lares do norte, é innegablemente atractiva. E xa se lle das un rollo protofeminista tipo Graves, con deusas brancas e tal, convírteste fixo. O pequeno problema é que é indemostrable, pero como molar, mola.

Si, xa sei, os de ciencias estamos tod@s colgado@s co da falsabilidade. Sempre cargándonos teorías chulas e internamente coherentes, en plan augafestas. Por desgraza, que algo pareza certo non abonda para que sexa certo, pero as fogueiras de San Xoán, tan primitivas e tan inconfundiblemente precistiás (a verdade é que tampouco se esforzaron moito para que colara, coa Semana Santa currárono mais) estendidas como un regueiro de lume e paganismo por toda Europa, fanlle a unha preguntarse se nalgún momento non existiría esa relixión primixenia de culto ao lume, ao mar e ás pedras, cunha deusa-nai de dúas caras, que tanto purifica como queima e tanto protexe como afoga.

No espazo de quince días, por toda Europa prendemos fogueiras e tiramos flores ao mar para a Virxe do Carmo (outro exemplo de capa mais que superficial de barniz católico) ou para a Io que devora mariñeiros ou agasalla peixe, segundo lle dea, as sardiñas de San Xoán mesmamente.

Probablemente nunca haberá probas que confirmen ou desmintan a teoría do culto único, da deusa nai nin da orixe de todos estes ritos que sobreviven ás sucesivas conquistas, ás diferentes relixións, á postmodernidade e á era dixital. En calquera caso, a de San Xoán é unha das poucas tradicións, se non a única, que sigo fielmente a pesar do meu fervoroso ateísmo, até o punto de busca (e saltar!) unha cacharela en plena Capital Imperial, cando me pillou fóra.

Aviso a navegantes: non me gustan os bebés, alomenos até que medran e deixan de parecer animaliños brandos, así que se cadra este post pode ferir as sensibilidades de quen si lle parezan criaturas monísimas e adorables. Polo tanto a peli que da nome ao post, titulada en español “La semilla del diablo” (o exemplo de SPOILER!!!! mais bestia da historia da dobraxe neste estado de coña no que vivimos) resultoume especialmente inquedante. Non ten algo de sinistro o feito en si de levar outra persoa na barriga? E no caso de Rosemary, cando che entran ganas de comer polo cru, pois xa nin che conto.

Hai múltiples exemplos de cousas grimosas e dignas de filme de medo en relación a embarazos e bebés, pero das mais impresionantes é a dos vanished twins (non atopo unha tradución satisfactoria). Nas ecografías do primero trimestre, aparecen moitos mais embarazos de xémeos dos que despois va adiante en realidade. Na seguinte eco, un dos xémeos sinxelamente non está, esvaeceuse. A explicación é case peor que o feito en si: o outro xémeo reabsorbeuno, pasou a formar parte do organismo do irmán que vai nacer finalmente.

Que podamos levar dentro un neno xa me turba o suficiente como aínda por riba saber que pode estar formando parte do teu organismo o xémeo que te comiches, ou reabsorbiches, que para o caso ven sendo parecido.  Non é de novo o tema do dobre, do outro eu que non sabes que es? (neste caso, dende logo non o sabes).

En moitas culturas hai mitos sobre unha parella de irmáns primixenia no que un dos membros mata ao outro. Caín e Abel, pero tamén Cástor e Póllux, Rómulo e Remo ou Osiris e Seth (Moucho, bótame unha man agora que volviches: por unha caña, parellas de xemelgos fraticidas, un dous tres, responda outra vez).  Moitas culturas, tamén, sinten un temor especial polos xémeos, son sacrificados ou considerados tabú, individuos impuros. A idea de que poda existir alguén indistinguible de nós é desacougante.  Este feito biolóxico non é ao fin e ao cabo un fraticidio intraútero, para preservar a unicidade ( e a identidade) do que sobrevive? Pero como nas lendas, o que sobrevive é en realidade o xémeo malvado! Unha lección un tanto contraditoria…

A noticia da descuberta da momia da raíña Seseshet, fíxome lembrar outra moito mais espectacular, de hai un par de anos: a identificación da momia da faraón Hatshepsut na tumba KV60 do Val dos Reis, preto de Tebas, a antiga capital. En realidade, a raíña do nome impronunciable levaba varias décadas nos sotos do museo exipcio do Cairo. En 2007, unha moa nun vaso ritual co nome de Hatshepsut encaixou cal zapatiño máxico na mandíbula da momia anónima, que resultou ser o personaxe mais fascinante da XVIII Dinastía. E da historia de Exipto, que demo. Pusilánimes como Nefertiti ou Cleopatra non tiñan nada que facer a carón da raíña-faraón que estivo a piques de fundar unha linaxe de mulleres e gobernou con pleno dereito durante mais de vinte anos.

A verdade é que o estatus das mulleres no antigo Exipto, especialmente até o Imperio Novo, xa é peculiar de por si dentro da Antigüidade (e da modernidade, podo engadir). Tiñan unha consideración legal eqiparable á dos homes e podían exercer prácticamente calquera cargo, dende músicas e escribas, até médicas, alto funcionariado e incluso visir. Non semella que fora moi frecuente, pero non había ningún impedimento legal para que ocorrera, e de feito dábase. No que toca á familia real, teóricamente só un home podía ser faraón, pero debía casar cunha princesa real para ocupar o posto, polo que eran frecuentes os matrimonios entre irmáns, para lexitimar o ascenso ao trono do herdeiro. Dalgún xeito, podería dicirse que o poder era matrilineal, aínda que o exercían os homes.

Pois ben, Tutmosis I decidiu saltarse a molesta necesidade dun varón e nomear sucesora ao trono das Duas Terras (encántame o das dúas terras, é como unha novela de fantasía épica) á súa filla Hatshepsut. Pero parece que, cando papá morre, a rapaza é obrigada a casar co seu medio irmán Tutmosis II, cousa que non lle senta de todo ben. Pero Tutmosis II durou ben pouco no trono faraonil, deixando un neno nacido dunha concubina e unha princesa real filla de Hatshepsut, Neferura. Segundo o método tradicional, terían que casar ao pequeno Tutmosis III con Neferura para lexitimar o seu ascenso ao trono, pero semella que a raíña (convertida nese momento en rexente en nome do cativo, coa que non a unía ningún vencello de sangue) retrasou indefinidamente a voda, polo que a Doble Coroa (como mola) estaba na infantil cabeza dun plebeo que non descendía das Grandes Princesas. (Nota: atención a que o neno non era considerado digno do trono a pesar de ser fillo do faraón). Así que Hatshepsut deu unha especie de golpe de estado encuberto e nomeouse a si mesma faraón, masculinizando o seu nome e asumindo os atributos rituais como a barba postiza. O seu home de confianza, Senenmut, exercía como tutor da princesa Neferura, , herdeira do trono.

Aínda que a relación entre Senenmut e Hatshepsut é o que espertou auténtico interés de cotilleo, na historia da faraón, a min o mais interesante paréceme o xogo de intercambios de roles sexuais: unha muller que firma, ás veces como home, ás veces como muller, que non contrae de novo matrimonio pero que tampouco oculta a súa identidade feminina, e que trata de situar á súa filla no trono. Supoño que non é posible saber que se lle pasaba exactamente a Hatshepsut pola cabeza con todo este lío de roles. Posiblemente encarou unha situación sen precedentes como mellor soubo, pero sen complexos de inferioridade.

Por desgraza, o experimento saíu mal, e en menos dun ano morreron Senenmut e Neferura (podemos pensar nunha conspiración dos partidarios de Tutmosis III) ou nunha época de altísima mortandade) e Tutmosis reclamou o seu dereito sobre o trono, exiliando á súa madrasta dentro do propio pazo, e casando cunha princesa real dunha muller secundaria do seu pai (a falta de pan…) Aínda que tiña arredor de 50 anos cando morreu, seguramente a raíña sería unha anciá para os parámetros da época. Morreu como faraón, porque Tutmosis nunca chegou a desposuíla en vida do poder, pero trala súa morte, o novo rei tratou de borrar todo rastro dela, en pedra e papiro. Aínda que xa vedes que non lle saíu de todo ben, e hoxe estou escribindo sobre unha muller morta hai case catro mil anos 🙂

Deume estes días por pensar no de viaxar no tempo que dicía Occam, ou na pregunta do meme de FraVernero: quen che gustaría ser?. De pequena era un auténtico monstro devorador de mitoloxía, de Homero e de novela decimonónica (algún día colgarei unha foto miña de nena para que vexades o repelente que era, toda ollos e rizos sinistramente loiros, menos mal que co tempo, cronolóxico e atmosférico, volvinme dun mais razonable castaño claro) e chegoume a dar unha estrañísima sensación de nostalxia non poder estar alí nunca. O pasado é como un país exótico, coa diferenza de que sabes que nunca o vas poder visitar.

Cando tiña dez anos, daría calquera cousa por poder pasar un día na Grecia homérica, no Exipto do Imperio Medio, na Alexandría de Tolomeo. Ver a estatua de Atenea pintada de cores e as pirámides como monumentos futuristas ao estilo do monolito de 2001, encaladas dun branco cegador.
Ademáis, as películas históricas sempre me deixan unha sensación clarísima de irrealidade. Sempre penso: “a xente non se comportaba así” ou “a cidade non tiña ese aspecto”.

A única vez que me sobrecolleu unha experiencia digamos “histórica” fi cando visitei o Foro. O Foro, concretamente, e non ningún outro sitio de Roma, causou en min a impresión de estar alí de verdade, nese mesmo lugar pero no século II, con todo intacto, pintado e novo, as Vestais nos seus sitiais, as piscinas cheas, os toldos de liño branco. Vino, literalmente. Non me pasou co Coliseo, nin co Panteón, que me gustaron e me emocionaron, pero que non fun capaz de visualizar a imaxe de como deberon ser.

Porque para imaxinar Roma, non basta con imaxinar como veríamos nós Roma. Hai que imaxinarse a unha mesma nese contexto. Hai que imaxinar, non que impresión me causaría a min, a Raíña Vermella, blogueira, galega e tal, poder ver a Roma Imperial por un furado espazo-temporal, senón que impresión me causaría se eu fora unha rapaza bárbara, dun recuncho da Artabria do século II, recén colonizada do trinque, ver a capital do mundo. Coido que no mundo actual non hai nada que sexa comparable con iso, pr moi lonxe que vaiamos. Debía de ser como viaxar a outro planeta.

Por iso leo a Graves, e por iso me gustan pintores como Godward, porque é case como o do furado espazo-temporal, pero ademais reflicten a luz, o momento, a sensación.

Non teño mais remedio que responder á provocación e escribir algo para retrucarlle a Mario. Primeiro a princesa Leia e agora Ulises! Que vai ser o próximo? Esta ofensa só pode ser reparada dando sete voltas ás ruinas de Troia arrastrado polo carro de Aquiles:)

A verdade é que Ulises é un personaxe ambiguo, e coido que por iso teño debilidade cara a el. Na propia tradición clásica altérnase a visión del como heroe esforzado ou como malvado liante. En calquera caso, non é un heroe ao uso. Trata de escaquearse do xuramento que o obriga a combater en Troia (e que el mesmo lle suxeriu facer ao pai de Helena), engana, disfrázase, rouba. Non é tan forte coma Aquiles, nin tan nobre coma Héctor, nin tan rico coma Melenao. En realidade, é un rei de medio pelo dunha illa de pastores e cabras, e sospeitamos que se Ítaca lle pertence é porque a ninguén lle interesa invadila.

O atractivo de Ulises radica precisamente na súa humanidade absoluta. É a proba de que os medios humanos son mais que suficientes, e que non é necesario ter a Ares na parte de atrás do carro. Odiseo é en certo modo un adiantado ao seu tempo. Perante os valores da forza, da nobreza de sangue, el impón o valor da intelixencia, da astucia, do que un pode facer por si mesmo e non polo que é. Ulises cre mais no seu sentido común que nos deuses, aínda que lle saia o tiro pola culata e se enemiste a morte con Poseidón., búrlase do Cíclope e arrisca a vida polos seus homes.

Por outra banda, Odiseo vea a ser o trasunto humano de Atenea, que é a miña favorita, aínda que tamén sexa unha deusa turbia nalgúns aspectos. A axuda que lle presta non é en forma de prodixios, senón de consellos. Ulises está imbuído do espírito da deusa, mais que recibir favores dela. nalgún sentido, é Atenea. Por iso tampouco me estraña nada que ao longo da historia o pobre Odiseo fora vapuleado moralmente en varias ocasións, coincidindo en xeral coa alza duns valores mais aristocráticos ou mais espirituais. Ulises non deixa de ser o primeiro ateo, e para o pensamento cristián, o paganismo pode pasar, pero o descreído de Ulises ten que arder eternamente no oitavo círculo, o dos malos conselleiros. Porque as razóns que da Dante para condenalo (cando foi Ulises un mal conselleiro? Mal conselleiro para os troianos, que lles colou a treta) son as da mitoloxía posterior a Homero. A lenda que di que, unha vez retornado a Ítaca e xa vello, non pode calmar o apetito de aventuras e leva aos seus homes mais aló das columnas de Heracles, para ver onde remata o mundo. Desafía o mandato divino do “Non plus ultra” por pura curiosidade e rebeldía.

Entendo que o vello Dante opine que merece o oitavo círculo, pero a min cáeme simpático. Polo menos pono a torrar co amigo Diomedes, o compañeiro de tódalas correrías, co que rouba o Paladio e constrúe o cabalo. Ata me gusta a frase que lle fai dicir Dante aos seus homes: “Considerade a vosa procedencia/ pra ser cal brutos vós non fostes feitos/ si pra seguir virtude e coñecencia” (da tradución de Darío Xohán Cabana)
E por suposto, está isto:

Así que nada de meterse cos meus heroes infantís, aínda que sexan uns trampulleiros, uns falsos e uns argallas, aínda que Dante os cociñe á grella, aínda que cheguen e fagan unha escabechina cos pretendentes, porque quen mais quen menos, todos vimos Ulises 31. E se non, non tivéchedes infancia :p

P.D: xa está listo o primeiro artefacto de Historias Eléctricas. Xa que ninguén se animaba escribín eu, para romper o xeo.

Este é un dos meus mitos preferidos dende sempre, por variadas razóns. En primeiro lugar, porque me gustan os que teñen múltiples variacións, que non son unívocos senón se compoñen de moitos detalles significativos, combinados dun xeito ou doutro segundo a versión. Ademáis, é un dos poucos relatos mitolóxicos con heroína feminina, e non me refiro a personaxe central, senón a que Isis, neste mito, desenvolve o papel de heroe con tódalas da lei, con enxeño, valor, superpoderes e todo. Por último, gústame porque comparte rasgos con historias doutras tradicións, como o mini-relato, que non vou incluír, de como Isis trata de volver inmortal ao fillo da raíña, exactamente igual nos mitos de Demeter-Ceres e a busca de Perséfone (aquí Osiris). Pero aí vai o mito, ou alomenos unha das versións.

Isis e Osiris son irmáns e ao tempo home e muller, como se estila entre os vellos deuses. Son a personificación da orde e reinan sobre Exipto, dotando aos humanos de tódalas comodidades e adiantos tecnolóxicos da época. Apréndenos a cultivar, a facer cerámica, a tocar música… Osiris é o deus das colleitas e Isis… ben, Isis é Isis, “mais sabia que millóns de homes”. Pero como en tódalas familias hai unha ovella negra, que neste caso é Seth, un de deus da tormenta e a guerra con cabeza de can, como Thor pero en chungo, vaia. Seth está ciumento de Osiris e da prosperidade de Exipto gobernado por Isis (Osiris está a maior parte do tempo de viaxe comercial, promocionando as novas tecnoloxías agrícolas) e traza un plano diabólico de dominación mundial para matalo. Pero Isis sospeita “como unha mangosta vixiando a unha serpe mortal”. Seth toma as medidas do Rei e fai un cofre riquísimo. Despois reta á corte a tumbarse dentro del, prometendo regalalo ao que encaixe exactamente no seu interior. Por suposto, só Osiris dá a medida, e cando está dentro, Seth péchao e sélao con chumbo, namentres os seus cómplices reteñen a Isis na súa cámara. Despois tírano ao Nilo, co corpo do rei morto no seu interior (NOTA: como xa vos decatariades, os deuses exipcios non son inmortais, e un inconveniente ínfimo, como a falta de aire, basta para rematar con eles).

Isis busca incansablemente o cofre, axudada pola súa irmá Neftis, muller de Seth pero fiel á parella (ademái rumoréase que estaba liada con Osiris e o deus Anubis é fillo deles, pero co consentemento de Isis, en plan ben, tampouco pensedes. Unha sociedade liberal e adiantada). Despois de moitas aventuras, que darían para outro post, atópao e chórao incansablemente en forma de anduriña. Pero Seth dalle alcance e descuartiza o corpo, espallándoo por Exipto, porque Isis é tan poderosa que podería resucitar ao Rei. As dúas irmás recuperan os anacos un por un, agás o falo, que o comen os peixes. Isis trata de resucitalo, sustituíndo o pene perdido por unha prótese de arxila (non moi cómodo, pero eficaz) pero ao non ter tódolos anacos, só consegue que reviva durante unha noite, que é suficiente para enxendrar un neno que herde o reino (vedes como a prótese era eficaz, aínda que rasque?). Despois embalsámao, coa axuda de Anubis, e fabrica así a primeira momia.

Agora Isis é unha nai nova e solteira, perseguida por un cuñado cabreado que desata furacáns, e precisa axuda desesperadamente. Pero claro, como dixen antes, Isis é moita Isis. Consegue, non sei como, un pouco de cuspe de Ra, o deus supremo, mestúrao con arxila para facer unha áspid, á que da vida. Como a cobra está feita da propia materia do deus, pode danalo, e mórdeo nun nocelo facendo que se retorza de dor. Entón Isis, que tamén é a deusa da medicina, acode á cabeceira de Ra e ofrécelle un trato que non pode rexeitar: curalo a cambio de que lle revele o seu nome secreto, fonte do seu poder. Ela promete que só o empregará se a vida do neno Horus está en perigo, e Ra revélalle o nome.

Agora Isis é unha nai nova e solteira, perseguida por un cuñado cabreado, que se converteu na mais poderosa de tódolos deuses e deusas de Exipto, a quen Ra chama filla, e que pode deter o sol no medio do ceo e facer churrasco con Exipto se Seth viola a orde de alonxamento do seu crío. Só ten que agardar a que o neno medre e reclame o trono do seu pai.

Hai historiadores que consideran que a figura cristiá da Virxe é unha versión desta Isis que fuxe co seu fillo, pero como vedes, é unha versión descafeinada, porque Isis o que menos fai é fuxir. Isis pensa, actúa, fai maxia, enfréntase a Seth e en definitiva mete caña. Consegue converterse na deusa suprema con intelixencia e paciencia, pero non emprega o seu enorme poder salvo que sexa estrictamente necesario. O templo de Isis en Philé permaneceu aberto ata o século IV, porque diversas sectas cristiás adoraban á deusa como María ou como Sophia, o principio feminino do mundo. Tamén se cre que as procesións de Semana Santa, coa Virxe levando en brazos o corpo morto de Xesús, puideron surxir en Exipto, nos ritos que lembraban a morte e resurrección de Osiris como deus dos mortos. Isis chorando o corpo morto de Osiris. Xa falei noutro post da fuxida a Exipto das tradicións cristías, e do sospeitoso parecido da fuxida da nosa superdeusa con Horus. A min, que queredes, atea como son, sería fan de Isis, se non como deusa, si alomenos como superheroína.

P.D: este post vai particularmente adicado ao Moucho, xa que isto xeralmente faino el;)

Nestes días de recollemento e fervor relixioso (que por certo na rede, obra do Maligno, nos pasamos incitando ao pecado carnal e queimando Compostela) dame por pensar nunha das miñas mais antigas e queridas afecións, a mitoloxía. De pequena aprendinme os contos de deuses e monstros, pero cando realmente desfrutei co tema foi xa de maior, cando descubrín que o realmente divertido era rastrear mitos de relixión en relixión, saltando de escaque en escaque. Así que me deu por Graves, os mitos novelados, e daí pasei á Ponla Dourada de Frazer e despois a Dumezil e a Lévi-Strauss. De todos eles me quedou algo de pouso, tras o entusiasmo inicial e a actitude crítica subseguinte.

Pero co que mais desfrutei do destripe mitolóxico foi cun libriño de Ehrman cun título terrible “Xesús, o profeta xudeo apocalíptico“. Cando o estaba lendo procuraba poñerlle algo por fóra e que non se vira a portada, porque parecía un folleto dunha secta. Pois ben, con este exterior tan pouco apetitoso presentábase un ensaio divertidísimo e hipercrítico que me fixo sorrir de puro ácido. A tese en si mesma non é nada especialmente novo: Ehrman sostén que a mensaxe orixinaria de Xesús de Nazareth é unha mensaxe apocalíptica que se foi “revisando” ao longo dos anos ao ver que a fin do mundo tardaba, co conseguinte aburrimento dos fieis, que agardaban morbo e espectáculo, chuvias de lume ou algo, que se fai tarde.

O verdadeiramente diferente, interesante e divertido do libro é o xeito de expoñer a teoría, porque partindo da base de que a Historia non é unha ciencia exacta, o que Ehrman trata de facer é dotar ao lector dos instrumentos necesarios para interpretar por si mesmo os datos. É dicir, algo así como:”penso isto por isto e por isto, e cheguei a esta conclusión deste xeito” Iso é o que para min é o que debe ser un ensaio, chamádeme rancia. Non me gustan as posmoderneces do anti-ensaio, porque penso que consiste basicamente en que podes dicir o que che pete sen ter que argumentalo loxicamente. Pero aquí é todo o contrario, e precisamente na diáfana claridade do libro está o potencial subversivo. Tamén en que o autor ten un sentido do humor finísimo, e dende un esquisito respecto ás crenzas alleas dálle un repaso tal aos mitos cristiáns que xa ven dando igual que lles teña respecto ou non, porque os deixa pingando.

Acordeime moito tamén estes días, pensando na que se nos ven enriba cada Semana Santa, a golpe de procesión e de pelis de romanos, no que dicía hai pouco FraVernero ao respecto de coñecer a relixión mellor que os propios crentes. Eu non diría de min mesma que son unha experta, pero si que vexo as cousas dende unha óptica moitísimo máis rica, empezando porque me interesan tódalas crenzas, e seguindo porque lin libros como este, que a maior parte dos interesados non leron. De feito, debe de haber certo interese en que sexa así, porque algo me di que a parroquia descendería considerablemente.

Así que agora, cada procesión que vexo pasar remíteme inevitablemente á morte de Osiris, cada virxe dolorosa a unha Cibeles igual de desesperada, cada rollo resurrectivo sóame sospeitosamente mitraico (ou adonisíaco). E penso que ao fin e ao cabo, con tódolos profetas apocalípticos aos que lles deron matarile os romanos, este en concreto da a vara que flipas.

P.D: R.R. pide adhesións, e non será por min. Expodylan xa!!
P.P.D: Osiris é o tipo da cara verde. Non ten moi boa cor, pero é que está morto.

Teño que confesalo: gústame o nadal. Seino. Sei que é unha descomunal campaña de márketing, que é a festa do consumismo, que é un atentado contra o bo gusto… Pero non podo evitalo, gústame a comida, o champán, os agasallos (facelos e recibilos) as bolas, as luces, vestirme para fin de ano. Xa o sei. É terrible.

O caso é que sempre aparece alguén que, sexa con inocencia ou con toda a mala fe, fai a seguinte pregunta, ano tras ano: como é que celebras o nadal, sendo atea? Se a persoa en cuestión ven de boas, explícollo, pero se é o típico que ven por tocar a moral (e por ver se te pilla nun renuncio) contesto: como se o nadal tivera algo que ver co cristianismo. Suficiente para descolocar e que deixen de dar a brasa. Pero realmente é así.

Vaia por diante que a min paréceme xenial que cada quen celebre o que lle pete cando lle pete, sexa a Natividade do Noso Señor, a Hanukkah ou o día da Mofeta. Sinxelamente, as festas de nadal, con tódalas súas características, xa existían moito antes do século I, e polo que parece sobrevivirán con moito á lenta pero imparable caída da Igrexa Católica. O copieteo é algo ao que é moi afecionado o cristianismo. De feito, é realmente difícil atopar algo orixinal nel, eu polo menos non o conseguín.

1.Nacer nun alpendre, e que te anuncie unha estrela: esta era un curioso costume dos deuses indoiranios. Despóis, os sacerdotes (que recibían o título de “magos”, que cousas) atopaban ao cativo e íano adorar. Deberon pensar que, como era unha relixión pouco coñecida, non se ía notar.

2.Preñar virxes: este é todo un hit dos mitos romanos e gregos, en tódalas súas variantes: con esposo cornudo pero feliz, ou con posterior sacrificio da pobre rapaza, que nin pinchaba nin cortaba.

3.Comida, agasallos e solidariede cos pobres que duran o que o resacón de fin de ano: as Saturnais romanas, tal cual, que ademáis coincidían nestas datas. A festa, basicamente, consistía en comer, beber, desfasar (á romana) e facer pequenos regalos á familia e aos escravos, e poñelos a comer cos amos en plan “siente a un pobre a su mesa”.

4.Rei chungo que te persegue e fuxida a Exipto: mitos de Isis. Ela escapa con Horus neno por Exipto, fuxindo do recén entronizado Seth, que quere matalo porque sabe que lle vai arrebatar a coroa. En realidade, toda a iconografía da virxe co neno está copiada da de Isis con Horus, ata o punto de que nos primeiros séculos adoráronse estatuas de Isis pensando que era María.

A miña conclusión, polo tanto, é que o nadal é unha festa superhortera, pero xa era superhortera hai tanto, que é case vintage. No meu seguinte post contareivos que, realmente, na miña casa somos devotos do Sagrado Misterio da Resurrección do Pavo.